WIRYDARZ POETYCKI, pierwsza obszerna antologia poezji XVIIwiecznej w Polsce, zawierająca gł. materiały nie druk. zebrane skrzętnie i ułożone systematycznie: bądź w blokach autorskich, poprzedzonych często osobną kartą tyt., bądź w grupach zbiorczych: Collectanea, to jest Zbierana drużyna poetycka…, lub Poważna poesis, to jest Wiersze różnych poetów, w (więcej…)

TYMOWSKI TOMASZ KANTORBERY, ur. 29 XII 1790 w Łapczynej Woli (Sandomierskie), zm. 1 III 1850 w Montpellier, działacz polit. i oświat., poeta. Przerwawszy studia prawnicze w Lipsku, walczył w oddziałach poi. w Hiszpanii 180810; 181722 był wysokim urzędnikiem Komisji Oświecenia, podczas powstania 183031 posłem na sejm, po jego upadku przebywał we (więcej…)

TYGODNIK WILEŃSKI, dwutygodnik (początkowo tyg.), wyd. w Wilnie 21 XI 181530 VI1822 przez A. Żółkowskiego; zainicjowany przez J. Lelewela, który wycofał się z redakcji 1816, red. był nast, przez M. Balińskiego, od 1819 (1818?) L Szydłowskiego, od 1821 (1822?) M. Olszewskiego. Pomyślany jako pismo żywe, odpowiadające na aktualne zainteresowania szerszych (więcej…)

TYGODNIK WIELKOPOLSKI, czasopismo nauk.lit. i artyst., wyd. w Poznaniu 187074, z inicjatywy W. Bełzy, W. Ordona, K. Kanteckiego i E. Calliera, nakładcy i red. odpowiedzialnego; 1872 nieoficjalnie przejął redakcję W. Olendzki, 1874 red. i nakładcą został W. Chotomski. Pismo o ambicjach nauk. i lit., programie liberalnonarodowym, miało być w założeniu organem (więcej…)

STACHURA EDWARD, ur. 18 VIII 1937 w Charvieu (Francja), zm. 24 VII 1979 w Warszawie, poeta, prozaik. Dzieciństwo spędził we Francji, w emigranckiej rodzinie robotn., 1948 przybył z rodzicami do Polski. Debiutował w prasie 1957, studia romanist. w KUL i UW ukończył 1965. Odbył wiele wędrówek po kraju i podróży zagr. (m. in. 196970 w Meksyku, gdzie (więcej…)

SREBRNE ORŁY, powieść hist. T. Parnickiego, wyd. w Jerozolimie 1944 (wyd. kraj. Wrocław 1949). Osadzona tematycznie na przełomie X i XI w., ukazuje losy kształtującego się państwa poi z perspektywy przemian przeżywanych przez całą Europę ówczesną, zwł. Cesarstwo, któremu Otton III zamierza przywrócić dawną świetność z czasów rzym., a realizatora tej idei (więcej…)

SREBRNE I CZARNE, tom wierszy J. Lechonia, wyd. w Warszawie 1924. Zawiera 20 krótkich utworów lirycznych, z których 8 ostatnich tworzy odrębny cykl Siedem grzechów głównych. Tematykę zbioru wyznaczają dwa wątki, wprowadzone przez wiersz inicjalny: śmierć i miłość. Są to wiersze o samotności, o smutku życia i znikomości szczęścia, o tragicznym uwikłaniu w (więcej…)

SPRZECZKI. Poema żartobliwe w 6 pieśniach, poemat heroikomiczny J. Jasińskiego, powst. prawdop. 178889 (wg R. Wołoszyńskiego? wg J. Kelery 179192), fragm. ogł. w „Tygodniku Wil.” 1819, całość w Pismach, Kraków 1869. Powstały na gruncie wolteriańskiego libertynizmu utwór (z Woltera wywodzi się m. in. połączenie satyry antyrel. z obsceniczną erotyką, koncepty (więcej…)

PSALM, liryczny utwór modlitewny, typ pieśni rei. znany i popularny w poezji hebr., skąd wraz z tradycją bibl. wszedł do poezji eur. w przekładach najpierw gr., później łacińskich. Zbiór 150 p., czyli Księga p., inaczej Psałterz Dawida, jest częścią Starego Testamentu. Powstawał prawdop. od XI do III w. p.n.e., był więc dziełem wielu autorów, mimo to przypisywano go (więcej…)

PRZYSŁOWIOZNAWSTWO, praca nauk. polegająca na zbieraniu —> przysłów oraz ich badaniu i objaśnianiu. Dziedzina pierwsza, zw. paremiograf ią (z gr. paroimija  przysłowie, grapho  piszę), dostarcza zasobu źródłowego dziedzinie drugiej, zw. paremiologią (zgr. logos  słowo, badanie), która wymaga specjalnego przygotowania językowego i folk loryst., (więcej…)